radmen's techblog

Swego czasu zdarzyło mi się napisać prostą grę w Pythonie. Pamiętam, że podczas pisania kolejnych klas przyszła sytuacja, w której chciałem aby działanie pewnej metody było inne. Nie chciałem jej parametryzować, chciałem po prostu aby w tym jednym konkretnym miejscu zachowywała się inaczej.

Tutaj przyszło piękno Pythona (i nie tylko jego) – jest możliwość podmiany metod. Wystarczy tylko podmienić referencję do funkcji na którą wskazuje atrybut (czy też metoda).

Ostatnio naszła mnie taka myśl – czy w PHP mogę podmienić metodę na zupełnie inną? Czy jest możliwość „dopisywania” metod do obiektu? Od razu odpowiem – takie coś jest możliwe, chociaż jest to twór, który raczej emuluje działanie podobne do tego z Pythona.

Zanim wspomnę o tym jak rozwiązać problem chciałbym jeszcze naprowadzić na mój tok rozumowania. Punktem początkowym były pseudo-klasy, jakich używam w bibliotece MooTools. Po stworzeniu obiektu „metody” są tak naprawdę atrybutami z referencją na funkcję. Przy takiej budowie bez problemu mogę wykonać kod:

var example = new Class({
    test: function() {}
});

var obj = new example();
console.log(typeof obj.test); // function

Niestety w PHP to tak nie działa. Deklarowana metoda nie jest referencją funkcji. Z tego powodu próba wykonania podobnego kodu zakończy się porażką.

A gdyby tak przypisać do jednego z atrybutów klasy funkcję anonimową? Wtedy kod mógłby wyglądać tak:

$example = new stdClass();
$example->test = function() { };

$example->test(); // wrong..

Niestety, błąd. Dlaczego? Takie odwołanie sugeruje interpreterowi aby „szukał” metody, a jak wiadomo nie jest ona zapisana jako atrybut, także nie istnieje, także jest błąd ;)

Z pomocą przychodzi funkcja __call. Jeśli nastąpi próba uruchomienia metody, która nie jest zdefiniowana ta funkcja przejmie pałeczkę i odpali funkcję (przy użyciu call_user_func) przypisaną do wybranego atrybutu. Proste? ;) Okazuje się, że nawet tutaj trzeba zastosować mały „hack”, ale przejdźmy do konkretów.

Przykład klasy, która może uruchamiać pseudo-metody (kod został nieco uproszczony, chętnych odsyłam na Githuba):

class PyClass {

    public function __call($method, $args) {
        $func = $this->$method;

        array_unshift($args, $this);
        call_user_func_array($func, $args);
    }
}

Oraz przykład wykorzystania:

class Person extends PyClass {

    public $name;

    public function __construct($name) {
        $this->name = $name;
    }
}

$frank = new Person('Frank');
$frank->sayHello = function(Person $self) {
    echo "Howdy! I'm {$self->name}!\n";
};

$frank->sayHello();

Teraz niestety napiszę trochę o wadach takiego rozwiązania.

Największym problemem jest to, że deklarowanie tych pseudo-metod automatycznie odcina dostęp do metod i atrybutów klasy, które mają zasięg private/protected. Co więcej, anonimowe funkcje są tak naprawdę obiektem, także odpada korzystanie z $this jako odwołania do klasy, w której zdefiniowano „metodę”. Z tego powodu __call przekazuje w pierwszym argumencie wywołania funkcji referencję $self. Czy widać tutaj podobieństwa z Pythona? ;)

Jest jeszcze jedna, dość poważna wada – takie rozwiązanie straszliwie zaciemnia kod, oraz może utrudniać jego późniejszą analizę.

Podsumowując – w PHP jest możliwość tworzenia dla obiektu pseudo-metod, które wywołaniem nie będą różnić się niczym od oryginału. Niestety nie ma mowy o tym aby takie metody mogły działać dokładnie tak samo jak te „pełnoprawne”. Dodatkowo takie rozwiązanie zaciemnia kod.

W takim razie, czy jest sens korzystania z tego? Wydaje mi się, że jest, ale tylko w jednym celu - Dependency Injection Container. Sami zdecydujcie, czy warto korzystać z takiego potworka ;)